WIE ZIJN WE ?

De “Koninklijke menslievende kring de zonder Naam niet zonder Hart” is een vereniging zonder winstoogmerk (vzw) die armoede- en kans armoedebestrijding tot doel heeft.

 

Gedreven door de ideeën van de Verlichting en van de Franse revolutie, kende zij haar ontstaan in de sociaalliberale kringen van de 19de eeuw.

De vereniging werd officieel ingeschreven in het stadregister van Gent op 24 december 1855.

 

De eerste statuten van de « Koninklijke menslievende kring de zonder Naam niet zonder Hart » werden in augustus 1856 gepubliceerd.

Artikel 1 van deze statuten vermeldt de volgende doelstellingen: “de ongelukkige en noodlijdende schamele werklieden te helpen en te ondersteunen, alsook welkdanige instellingen, den zedelijken en stoffelijken welstand der werkers voor oogwit hebbende, te helpen inrichten en bevorderen. Voorkomen dat schamele werklieden zich tot de openbare weldadigheid zouden moeten wenden of, erger nog, hun toevlucht zouden moeten zoeken in bedelarij“

 

Deze doelstellingen moeten worden geïnterpreteerd in de sociale context van deze 19de eeuw.

 

De vereniging bleef echter, tot op heden en zonder enige onderbreking, haar doel nastreven.

Zij wist zich, doorheen de tijd, steeds aan te passen aan de continu wijzigende maatschappelijke noden en gebruiken en is op vandaag de oudste, nog operationele liberale liefdadigheidsvereniging van Gent.

GESCHIEDENIS

De vzw “Zonder Naam niet zonder Hart” heeft 164 jaar geschiedenis achter de rug en heeft ontegensprekelijk een stuk geschiedenis van de armoedebestrijding in het Gentse meegeschreven.

Alles begon midden 19de eeuw, een eeuw gekenmerkt door een enorme industriële expansie.

Gent was toen een vooraanstaande industriële stad met een kleine en hogere welstellende burgerij en een, in grote armoede levende, arbeidersklasse.

Er bestond in die tijd nog geen sociaal vangnet zoals wij dat nu kennen.

Op 23 oktober 1855 werd tijdens een gezellige maaltijd onder vrienden over de ellendige situatie van de arbeidersklasse gedebatteerd. Dit resulteerde in de organisatie van een kunstveiling ten voordele van de minstbedeelden onder hen.

 

Onze vrienden gingen op zoek naar een goede bestemming voor het aldus verzamelde geld. Vreemd genoeg vonden zij geen gehoor bij de bestaande liefdadigheidsinstellingen, allen katholiek geïnspireerd. Deze weigerden de schenking van dat groepje liberalen “zonder naam” zoals zij spottend zeiden. Waarop onze vrienden antwoordden: “Misschien zonder naam maar niet zonder hart”

 

Onze liberale stichters aanvaardden deze weigering niet en in december van hetzelfde jaar richtten zij hun eigen liefdadigheidsvereniging op die, verwijzend naar de katholieke kritiek, “De zonder Naam niet zonder Hart” werd genoemd.

 

Zij stelden zich tot doel de armoede binnen de arbeiders- en ambachtsbevolking, te bestrijden en de emancipatie van de arbeiders te bewerkstelligen door kennis en onderwijs.

 

De eerste raad van bestuur bestond uit leden van de kleinburgerij. Zij kregen echter zeer vlug de steun de liberale politici, die hier in middel in zagen om de conservatief klerikalen te bestrijden, van een aantal progressistische industriëlen, die op zoek waren naar geschoolde arbeiders en van andere leden van de Gentse burgerij.

 

Hun eerste actie, in het voorjaar 1956, was de aankoop van winterkleding voor een duizendtal kinderen van de stedelijke bewaarscholen tijdens de barre winter van 1855/56.

 

De eerste grote uitdaging kwam echter enkele weken later in mei 1856 toen een stoomketel ontplofte in een textiel fabriek aan Ter Platen. Op zeer korte termijn slaagden de “zonder Naam niet zonder Hart” erin, met de steun van een aantal andere Gentse liberale kringen, 8.000 goudfranken te verzamelen om steun te verlenen aan de getroffen families.

 

De fondsenwerving enerzijds en de steunacties anderzijds namen onmiddellijk een zeer hoge vlucht en in minder dan een jaar tijd groeide de “Zonder Naam niet zonder Hart” uit tot een van de de meest invloedrijke en populaire liefdadigheidsvereniging van Gent.

 

Tussen 1856 en 1914 werden er gemiddeld 12.000 goudfranken per jaar besteed aan armoedebestrijding.

Een systeem van vrijwillige armenbezoekers werd opgericht waarbij ter plaatse verslagen werden opgemaakt van de samenstelling, de inkomsten en de noden van de gezinnen. Deze verslagen werden wekelijks voorgelegd aan het bestuur dat dan besliste, al dan niet, een financiële steun toe te kennen.

 

Zij organiseerden en beheerden tevens volksrefters in gebouwen ter beschikking gesteld door de stad.

 

Dit werd aangevuld door schenkingen in natura. Zo organiseerde de ZNNZH uitdelingen van voedsel, kleding, steenkool en meubelen. In sommige barre winters werd bvb tot 180 ton steenkool verdeeld.

 

Het onderwijs werd door de zonder naam beschouwd als het belangrijkste middel om de levenssituatie van de arbeiders op termijn te verbeteren.

 

Zo werkte de vereniging samen met de directies van de Gentse stadscholen om de armste kinderen ter hulp te komen, stimuleerden zij, door financiële tegemoetkomingen, het schoolsparen, gaf ze studiebeurzen aan begaafde arbeiderskinderen, hielpen zij jonge ambachtslieden bij hun start als zelfstandige, enz.

 

Een verregaande samenwerking met de stad en in bijzonder met zijn liberale Burgemeester Charles de Kerckhove, leidde tot de bouw van een jongensschool in de Spanjaardwijk aan de Dampoort. Zij kreeg de naam “De zonder Naem niet zonder Hert School” mee. Deze school is ondertussen afgebroken maar de gedenksteen waarin de naam van de vzw is gegraveerd, werd ingebouwd in het huidige gebouw, “Het Trappenhuis”.

Begin 20ste eeuw financierde de ZNNZH ook nog, in nauwe samenwerking met de liberaal Prosper Claeys, voorzitter van het “Bureel der weldadigheid” de voorloper van het OCMW, 3 sociale woningen voor bejaarden in, wat nu, de Prosper Claeys straat noemt.

.

De “zonder Naam niet zonder Hart”  bouwden een dusdanige reputatie op dat het stadbestuur besloot, uit erkentelijkheid, een straat te noemen naar de vereniging.

De “Zondernaamstraat” nu uitgebreid tot het “Zondernaamplein” en “Zondernaamparking” bij de dampoort bestaat nu nog steeds. In meerdere Vlaamse steden kwamen, naar hun voorbeeld, dergelijke “zonder Naam” verenigingen tot stand.

In 1930, ter gelegenheid van de viering van haar 75ste verjaardag ontving de vereniging van het Vorstenhuis, de eretitel van “Koninklijke”. Haar volledige naam werd voortaan “Koninklijke Menslievende Kring de zonder Naam niet zonder Hart” maar in de volksmond bleef het “de zonder naam”.

 

Na wereldoorlog 1 groeide het bewustzijn bij de politici dat er iets moest gedaan worden om de meest precaire te beschermen. Aldus werd de hulpverlening aan armen en kansarmen geleidelijk uitgebouwd en geïnstitutionaliseerd tot de sociale zekerheid zoals wij die nu kennen.

 

Dit verminderde de invloed van private liefdadigheidsverenigingen, zowel katholiek als liberaal.

 

De werking van onze vereniging, sedert 1946 gestructureerd onder de vorm van een vzw, werd minder openbaar en discreter maar daarom niet minder efficiënt en noodzakelijk. Zij is op vandaag nog steeds actief en de oudste liberale liefdadigheidsvereniging in het Gentse.

HUIDIGE WERKING

Het doel van de vzw is sinds haar oprichting in 1855 niet fundamenteel veranderd.

De huidige statuten verwoorden de doelstellingen als volgt:

In opvolging en in de geest van de oorspronkelijke vereniging “ Zonder naem, niet zonder hert” die in 1855 werd opgericht, heeft de vereniging tot doel fondsen te verzamelen om, op discrete wijze, een tijdelijke materiële hulp te verlenen aan behoeftigen die zich op het Belgisch grondgebied bevinden en van wie de raad van bestuur de tegenspoed heeft vastgesteld.

Tot op het einde van vorige eeuw gingen de vrijwilligers van de ZNNZH rechtstreeks op bezoek bij gezinnen en bejaarden waarvan zij de armoedige situatie vermoedden. Waar nodig, werd hen financiële en materiële hulp geboden.

 

Vandaag laten de wetten op de privacy ons echter niet meer toe rechtstreeks naar de armen of kansarmen toe te stappen.

 

Vandaag werken wij dus voornamelijk samen met overheids- of private instellingen die beschikken over opvangstructuren, bemand door sociale medewerkers en waar de kansarmen, uit vrije wil, terecht kunnen met hun problemen.

 

De sociale medewerkers zoeken, samen met hen, naar mogelijke oplossingen voor hun probleem binnen ons sociaal zekerheidssysteem. Als zij er geen afdoend antwoord kunnen in vinden, dan komen zij in laatste instantie bij ons terecht en leggen zij ons de steunaanvraag  voor.

 

Deze werkwijze garandeert ons een vrij hoge graad van zekerheid dat de voorgelegde gevallen verantwoord zijn en goed onderbouwd.

 

Op vandaag zijn onze belangrijkste partners: het OCMW,  CAW Oost Vlaanderen, de KRAS centra, De Sloep, Jeugdzorg via hun centra De Liaan, Steevliet en Stappen, wijkgezondheidscentra, sociale diensten van Gentse klinieken en tenslotte schooldirecties.

 

Elke steunaanvraag die zij ons voorleggen wordt binnen de raad van bestuur van de vzw grondig onderzocht op basis van de volgende criteria die voortspruiten uit haar statuten:

– Onze hulp gaat naar individuen en slechts uitzonderlijk naar verenigingen.
– Naar individuen die zich in een noodsituatie bevinden en die, na alle beschikbare openbare sociale middelen te hebben onderzocht, geen oplossing konden vinden.
– Naar personen die een hoge motivatie vertonen om uit hun crisissituatie te geraken en een nieuwe start te nemen in het leven.
– De steun is eenmalig of althans beperkt in de tijd. Hij moet voornamelijk tot doel hebben de persoon uit een noodsituatie te helpen en hem aldus toelaten een nieuwe start te nemen.
– Onze prioriteit gaat naar jongeren, gezinnen of alleenstaanden met jonge kinderen en ouderen.
– Onze werking beperkt zich tot de brede Gentse regio.
– Wij maken geen onderscheid op vlak van nationaliteit, ras of huidskleur, noch op godsdienstig, filosofisch of politieke vlak.

 

Enkele voorbeelden van de meest voorkomende steunaanvragen:

– Betaling van achterstallige facturen voor medische kosten, niet door ziekenfondsen gedragen, van energie-, water- of gasfacturen enz. bij gezinnen in een noodsituatie.
– Betaling van schoolmateriaal, schoolmaaltijden, bos- of andere klassen voor de kinderen van gezinnen in een noodsituatie.
– Betalen van Laptops voor studerende jongeren uit probleemgezinnen, door de jeugdrechter geplaatst in instellingen.
– Uitkeren van een installatiebudget voor jongeren uit probleemgezinnen, door de jeugdrechter geplaatst in instellingen en die op hun 18de zelfstandig begeleid gaan wonen.
– Het betalen van lijn- of treinabonnementen om verplaatsingen van kansarmen mogelijk te maken, bvb voor patiënten die regelmatig naar een kliniek moeten of voor vluchtelingen die verder van stad wonen en er regelmatig moeten zijn in het kader van hun integratietraject.
– Het verlenen van leningen zonder interest voor familiehereniging van herkende vluchtelingen.
– Daarnaast heeft de vzw een huisvestingsproject voor migrantengezinnen.

 

Het project bestaat erin een transit woning, voor beperkte periodes, ter beschikking te stellen van dakloze migrantengezinnen, die een uitgesproken wil en het potentieel vertonen om zich in onze maatschappij te integreren.

– De verplichte begeleiding die hiermee gepaard gaat omhelst taalcursussen, werkopleiding, leerplicht voor de kinderen, financiële verantwoordelijkheid leren dragen, enz.Wij hopen aldus aan een aantal jonge gezinnen de kans te geven zich aan een snel tempo in onze maatschappij te integreren en er volwaardig in te functioneren.Dit project wordt gerealiseerd in nauwe samenwerking met het Gentse OCMW, vzw De Sloep en CAW Oost Vlaanderen.

 

Tenslotte organiseren wij ieder jaar een groot “FEEST” waarop meer dan 250 kansarmen, daklozen worden op uitgenodigd en verwend. Het laatste feest vond plaats op 31 maart 2019.

De werkingsfondsen komen van lidgelden, van giften van individuen, van clubs, van sponserende bedrijven, van legaten, van acties naar de leden toe en tenslotte van de interesten uit het opgebouwd kapitaal.

Vandaag wordt de vzw bestuurd door 12 bestuurders (5 dames en 7 heren) die zich vrijwillig inzetten. Aldus worden de werkingskosten tot een minimum herleid.

Maandelijks komen wij samen om overleg te plegen, te coördineren en de acties te organiseren maar de steunaanvragen worden behandeld via email om er zo snel mogelijk te kunnen op reageren.

HOE KUNT U ONS HELPEN ?

OM ONZE DOELSTELLINGEN TE BEREIKEN HEBBEN WIJ UW STEUN NODIG

VRIJWILLIGER

Door hulp te bieden tijdens ons jaarlijks feest voor minderbedeelden

DEELNEMEN

Door deel te nemen aan onze benefiet acties, paaseierenverkoop en concerten

SPONSORING

Door de sponsoring van dit feest of van onze benefiet concerten.

GIFTEN

Door steunend lid te worden door een jaarlijks lidgeld, dat momenteel is vastgelegd op 30€.

Op vandaag zijn onze belangrijkste partners:

het OCMW, CAW Oost Vlaanderen, de KRAS centra, De Sloep, Jeugdzorg via hun centra De Liaan, Steevliet en Stappen, wijkgezondheidscentra, sociale diensten van Gentse klinieken en tenslotte schooldirecties.

CONTACTEER ONS

Mocht u meer informatie nodig hebben, neemt u dan gerust contact met ons op